Over oceanen, continenten en tijdzones... Als je een lange vlucht plant voor een buitenlandse vakantie of een zakenreis, vraag je je waarschijnlijk af wat raadzaam is voordat je van huis gaat, voordat je door de beveiliging op de luchthaven gaat en tijdens de vlucht. Lees verder voor enkele belangrijke aanbevelingen voor vliegreizen met diabetes.

In de aanloop naar je vliegreis

Als je diabetes hebt, is het een goed idee om een vliegreis ruim van tevoren te plannen. De eerste stap is het maken van een afspraak bij je arts, indien mogelijk minstens 6 weken voordat je naar de luchthaven gaat [1,2]. Via deze raadpleging kan je:

• je vaccinaties bijwerken, met name de aanbevolen vaccins voor je land van bestemming [2];
• een medisch certificaat voor diabetes krijgen en een voorschrift met informatie over de medische benodigdheden en/of medicatie die je bij je hebt [1,2,3];
• advies van je arts krijgen over eventuele aanpassingen die je moet doen aan je behandeling [1,2].

Naarmate je vlucht dichterbij komt, kan het ook nuttig zijn om:

• de contactgegevens van diabetesdiensten op je bestemming en plekken waar medische benodigdheden en geneesmiddelen te vinden zijn te noteren [2];
• contact op te nemen met je luchtvaartmaatschappij als je aan boord een specifieke maaltijd of maaltijden nodig hebt [2,3,4];
• een ‘diabeteskaart’ te krijgen of te maken waarop wordt uitgelegd wat je aandoening is en wat er gedaan moet worden als je flauwvalt, met vermelding van een noodtelefoonnummer [3,4].

Wat moet je inpakken?

Hier is een controlelijstje met aanbevolen artikelen om mee te nemen op een vliegreis als je diabetes hebt:

• paspoort, reisverzekeringscertificaat, medisch certificaat, voorschrift, “diabeteskaart” en internationaal vaccinatieboekje [2,3,4];
• diabetesmedicatie [2,3];
• insulinetoedieningsapparatuur (pomp, pen of spuiten en naalden) [2,3]. Als je een pomp gebruikt, is het een goed idee om ook een pen of spuiten en naalden mee te nemen voor gebruik bij een pompstoring [1,2,4];
• je testapparatuur voor bloedsuilker (glucosemeter, teststrips, CGM) [2,3]. Als je een CGM gebruikt, is het ook een goed idee om een reserve glucosemeter mee te nemen [2];
• flacons en/of patronen met zowel snel- als langwerkende insuline [2,4];
• een reservebatterij voor al je apparaten [2,3,4];
• een EHBO-kit met desinfectiedoekjes, watten, glucagon en andere medicatie die je nodig hebt (antihypertensiva, aspirine, koortsmedicatie, misselijkheidsmedicatie, enz.) [2,3,4];
• snacks met complexe koolhydraten (bv. mueslirepen, noten en crackers) en eenvoudige koolhydraten (bv. fruitsap, suikerklontjes, snoep en honing) [2,3,4];
• comfortabele schoenen en absorberende sokken die je benen niet samendrukken [2].

Om voorbereid te zijn op onverwachte gebeurtenissen wordt het aanbevolen om de dubbele hoeveelheid medicatie en benodigdheden voor het beheer van je diabetes tijdens je verblijf mee te nemen [2,3,4]. Het is ook een goed idee om een kopie van je voorschrift te maken [4].

Je kunt de ene helft meenemen in je handbagage en de andere helft in je ruimbagage [2,3], met uitzondering van insuline, glucagon, strips en pen(nen) en meter(s), die het beste alleen in je handbagage kunnen worden vervoerd [1,2].

Volgens de Transportation Security Administration (Transportbeveiligingsadministratie, TSA) is het vervoeren van medicatie en bloedglucosetest- en injectieapparatuur in de oorspronkelijke verpakking het beste [2]. Probeer ze voor snelle en gemakkelijke toegang te verpakken in een apart doorzichtig zakje dat je in je handbagage kan steken [1,2].

 

Op het vliegveld

Wanneer je door de beveiliging gaat, moet je de beveiligingsmedewerkers laten weten dat je medicatie en medische apparatuur bij je hebt en het voorschrift van je arts laten zien [2,4].

Als je een insulinepomp en/of CGM hebt, kun je deze het beste meedragen en vragen om met de hand te worden gefouilleerd, omdat het wordt aanbevolen om doorgang door röntgenscanners en metaaldetectoren te vermijden [2,4].

Tijdens de vlucht

Als je een lange vlucht maakt, raden we je aan je insulinebehandeling af te stemmen tijdens de reis en daarna opnieuw tijdens je verblijf, afhankelijk van het tijdsverschil en je bloedsuikerwaarden, die vaker moeten worden gecontroleerd [1,2,3,4]. Gewoonlijk is er op reis geen aanpassing van de dosis geneesmiddel nodig, maar het wordt aanbevolen om de tijdstippen van de medicatietoediening aan te passen op basis van de verandering in tijdzones [2].

Daarnaast kunnen de drukontlasting en hoogte de prestaties van je apparaten beïnvloeden [2]. De betrouwbaarheid van een CGM in een vliegtuig is niet aangetoond via onderzoek, dus het is het beste om je bloedsuiker te meten met een glucosemeter omdat die metingen betrouwbaar zijn voor het nemen van beslissingen [1,2]. Voor pompgebruikers kunnen veranderingen in de luchtdruk ook leiden tot de vorming van luchtbellen in het reservoir, ongewilde toediening van insuline en het risico op hypoglycemie [2,6]. Als voorzorgsmaatregel kan het daarom nuttig zijn om het reservoir te vullen met slechts 1,5 ml insuline, de pomp los te koppelen tijdens het opstijgen en landen en eventuele luchtbellen te verwijderen alvorens opnieuw aan te sluiten [2,6].

Probeer ten slotte regelmatig water te drinken en af en toe op te staan en door het gangpad te lopen [2].

We hopen dat je met deze aanbevelingen ontspannen en met een gerust hart op vliegreis vertrekt. Goede vlucht!

Show me: 678643670

In de lucht, in water en in het voedsel dat we eten kunnen verontreinigende stoffen aanwezig zijn [1]. Sommigen onder jullie vragen zich daarom misschien af wat het effect is op onze gezondheid op lange termijn, en in het bijzonder of er een bewezen verband bestaat tussen diabetes en vervuiling. Dit artikel heeft tot doel enkele antwoorden te geven.

Kan vervuiling diabetes veroorzaken?

In onze omgeving zijn er verschillende verontreinigende stoffen waarvan je misschien al gehoord hebt:

• luchtverontreinigende stoffen, zoals zwaveldioxide, stikstofoxiden, koolstofoxide, koolwaterstoffen, halogenen en fijnstof [2,3];
• persistente organische polluenten (POP’s) zoals PCB's (gepolychlorineerde bifenylen), dioxinen, pesticiden en vlamvertragende middelen [1];
• hormoonontregelende stoffen, zoals bisfenol A, ftalaten en triclosan [1];
• bepaalde metalen, zoals arseen en tin [1];
• nitrosaminen [1];
• bacteriële toxinen [1].

Talrijke studies hebben aangetoond dat deze stoffen verschillende effecten kunnen hebben op onze gezondheid, vooral hoge bloeddruk, kanker, ademhalings- en hart- en vaataandoeningen, en stofwisselingssyndroom [1,2,3].

In de afgelopen jaren hebben onderzoekers zich ook gericht op lucht-, water- en voedselvervuiling als factor bij diabetes. Studies bevestigen meestal dat langdurige blootstelling aan bepaalde vervuilende stoffen het risico op ontwikkeling van diabetes inderdaad kan verhogen [1,2,3,4,5]. Volgens een studie die in 2018 werd gepubliceerd in The Lancet Planetary Health, is fijnstof alleen al verantwoordelijk voor 3,2 miljoen gevallen van diabetes wereldwijd [5].

Het verband tussen diabetes en vervuiling wordt nog steeds slecht begrepen, maar er zijn plausibele verklaringen gevonden [2,6]. Blootstelling aan bepaalde verontreinigende stoffen leidt naar veronderstelling tot een verscheidenheid aan biologische reacties, die allemaal betrokken zijn bij de ontwikkeling van diabetes: oxidatieve stress en ontsteking, ontregeling van glucosemetabolisme, insulineresistentie en verhoogde waarden van lipiden (vetten) in het bloed [2,3,6,7].

Vervuiling en diabetes type 1

Het ontstaan van diabetes type 1 houdt verband met genetiek, maar ook met omgevingsfactoren, waarvan vervuiling er één [1] kan zijn.

Uit studies blijkt inderdaad dat blootstelling aan bepaalde verontreinigende stoffen diabetes type 1 kan bevorderen [1]:

• hormoonontregelende en luchtverontreinigende stoffen, vooral als de blootstelling in de baarmoeder of in de vroege kindertijd plaatsvindt [1,4];
• persistente organische polluenten [8];
• nitraten in drinkwater [1];
• nitrosaminen in voedingsadditieven [1];
• bepaalde pesticiden [8].

Er is meer onderzoek nodig om te bepalen in welke mate en op welk niveau van blootstelling elk van deze verontreinigende stoffen een factor kan zijn voor de ontwikkeling van diabetes type 1 bij mensen met genetische aanleg [1].

Vervuiling en diabetes type 2

Genetiek, levensstijl en omgeving zijn drie risicofactoren voor diabetes type 2 [7].

In verschillende recente studies is bevestigd dat vervuiling, met name luchtverontreinigende stoffen, een betrokken omgevingsfactor is bij het ontstaan van diabetes type 2 [2,3,7]. Uit deze studies blijkt effectief dat leven op plaatsen met goede wandelmogelijkheden en nabijheid tot groene ruimtes het risico op diabetes type 2 vermindert [7]. Daarentegen is leven in een omgeving met veel verkeer in verband gebracht met een hoger risico op diabetes type 2 [7].

Blootstelling aan arseen, dat vaak aanwezig is in drinkwater, tijdens de ontwikkeling in de baarmoeder kan ook de alvleesklierfunctie beïnvloeden en het risico op diabetes type 2 verhogen [1,4]. Tot slot kan contact met ftalaten en hormoonontregelende stoffen in kunststoffen en vele producten zoals verf en cosmetica de insulineresistentie bevorderen en zo bijdragen aan het ontstaan van diabetes type 2 [1,8].

 

In deze studies wordt het belang van minder blootstelling aan verontreinigende stoffen in ons dagelijks leven benadrukt. Op individueel niveau is het raadzaam om op de hoogte te blijven en de preventieve aanbevelingen te volgen om de invloed van deze vervuiling op je gezondheid te beperken.

Show me: 606653601

Fruit is een integraal onderdeel van een gezond, evenwichtig dieet [1,2,3]. Als je diabetes hebt, kun je elk soort fruit eten. Wel kan het nuttig zijn om rekening te houden met het koolhydraatgehalte en het effect op de bloedsuikerwaarden [2,4,5].

Fruit: is het goed of slecht?

Fruit bevat weinig calorieën, veel vitaminen (A, C, K), vezels, mineralen (magnesium, kalium) en antioxidanten (polyfenolen en carotenoïden) en talrijke voedingsstoffen die een gunstig effect hebben op de gezondheid [1,3].

Volgens verschillende klinische studies helpt een plantaardig dieet hartziekte en zwaarlijvigheid voorkomen en daalt hiermee het risico op hoge bloeddruk en slechte cholesterol [3].

Voor mensen met diabetes draagt vers fruit eten bij tot een lage glycemie-index (GI), tot een optimale controle van de bloedsuiker, tot een hogere insulinegevoeligheid en een lager risico op medische complicaties [2,3,6].

Welk fruit moet ik eten en in welke hoeveelheden?

De samenstelling van je maaltijden, en met name de hoeveelheid fruit die je arts je aanraadt elke dag te eten, varieert naargelang je type diabetes en je medisch profiel [2]. Maar de meeste richtlijnen voor volksgezondheid geven een aanbeveling van twee porties fruit per dag [7].

Bij het kiezen van een bepaald fruit is het een goed idee om rekening te houden met de glycemie-index (GI), een waarde voor het vermogen van een voedingsmiddel om de bloedsuikerspiegel te verhogen [2,4]. In studies is aangetoond dat fruit met een lage GI diabetes onder controle helpt houden door de bloedsuikerspiegel niet onnodig te verhogen na een maaltijd [2,3,5].

Als je diabetes type 1 of met insuline behandelde diabetes type 2 hebt, is het raadzaam om je insulinedosissen aan te passen aan de hoeveelheid en het suikertype in het fruit dat je kiest bij je maaltijden [2].

Fruitsap

Tegenover puur fruit (vers, ingevroren of gedroogd) bevat fruitsap over het algemeen meer suiker en minder vezels, waardoor de bloedsuiker snel kan stijgen [1,3,5]. En als je probeert af te vallen of een gezond gewicht wilt behouden, onthoud dan dat puur fruit beter vult dan het sap ervan [1,6].

Welke fruitsoorten hebben een lage GI?

De fruitsoorten met de laagste GI zijn:

• appels;
• peren;
• sinaasappels;
• perziken;
• abrikozen;
• pruimen;
• kersen;
• rode bessen (zwarte bessen, bosbessen, frambozen, aardbeien) [2,4,8].

Klinisch onderzoek suggereert dat gedroogd fruit, zoals dadels, vijgen, pruimen en rozijnen, ondanks een hogere suikerconcentratie een hoog vezelgehalte en lage tot matige GI heeft, waarmee het effect op de bloedsuiker kan worden beperkt [3,9].

Welke fruitsoorten hebben een hoge GI?

Hoewel de meeste fruitsoorten een lage GI hebben (55 of minder) [8], zijn er enkele fruitsoorten met een hoge GI die je bloedsuikerspiegel waarschijnlijk zullen verhogen. Bijvoorbeeld de zogenaamde tropische vruchten:

• ananas;
• mango;
• papaja;
• kiwi;
• watermeloen;
• banaan [2,4].

Fruit is niet alleen ongelooflijk goed voor je gezondheid, maar vormt ook als nagerecht, snack, salade of gemengd met zuivelproducten of ontbijtgranen een heerlijke aanvulling op elke maaltijd.

Show me: 608597654

Er bestaat geen twijfel meer over dat roken schadelijk is voor de gezondheid en dat bij mensen met diabetes roken het ontstaan van medische complicaties kan versnellen [1,2]. Gelukkig zijn er verschillende manieren om te stoppen met roken. Maar allereerst is het belangrijk om de kracht, wens en motivatie te vinden om dat te doen. Wat zijn de factoren die je ertoe kunnen brengen om de stap te zetten en “nee” te zeggen tegen roken? En hoe geef je jezelf de beste kans om met succes te stoppen met roken?

Waarom leven met diabetes een goede reden is om te stoppen met roken

Motivatie is een van de sleutelfactoren om een nieuw tabaksvrij leven te beginnen. Laten we eens kijken naar enkele overtuigende cijfers.

De belangrijkste zorg voor rokers die leven met diabetes is het optreden van hart- en vaatcomplicaties [2,3,4]. In wetenschappelijke studies wordt bijvoorbeeld gesuggereerd dat roken bij diabetes het risico op overlijden met 48%, beroerte met 44%, coronaire hartziekte met 54% en myocardinfarct met 52% verhoogt [4]. Sigaretten roken kan ook het risico op nefropathie (nierziekte) verhogen [2,4].

Bovendien wordt door een groot aantal in sigaretten aanwezige stoffen (nicotine, acetaldehyde, vrije radicalen, zware metalen, koolmonoxide) de insulineresistentie groter, terwijl de door de alvleesklier afgescheiden hoeveelheid afneemt [2,3,4]. Dit leidt ertoe dat rokers meer insuline nodig hebben dan niet-rokers om hetzelfde niveau van glycemiecontrole te bereiken [4].

Maakt stoppen met roken het onder controle houden van diabetes gemakkelijker?

De voordelen van stoppen met roken voor mensen met diabetes zijn duidelijk vastgesteld: verminderd risico op macrovasculaire complicaties, nefropathie en insulineresistentie [2,3,4].

Het effect van roken op de bloedsuiker blijft onduidelijk en is slecht onderzocht [2, 4]. Uit een studie bleek dat het risico op een slechte glycemiecontrole hoger is bij rokers, en dit risico normaliseerde na een decennium stoppen met roken [3]. Het is evenwel niet bewezen dat stoppen met roken de controle van diabetes verbetert [2]. Stoppen met roken kan de bloedsuikercontrole zelfs verslechteren, mogelijk vanwege de gewichtstoename die vaak gepaard gaat met stoppen [2].

Zodra je de beslissing hebt genomen om te stoppen met roken, wordt het dan ook aanbevolen om overmatige gewichtstoename te voorkomen, omdat dit je bloedsuiker kan verstoren [2,3].

Advies en tips voor stoppen met roken

Om het ontstaan van complicaties te verminderen of vertragen, raden de American Association of Diabetes (Amerikaanse Diabetesvereniging, ADA) en het National Institute for Health and Care Excellence (Nationale Instituut voor uitmuntende gezondheid en zorg, NICE), in het Verenigd Koninkrijk mensen met diabetes ten zeerste aan te stoppen met roken [3]. Maar hoe geef je jezelf de beste kans op succes?

Allereerst is het raadzaam om hulp te zoeken. In verschillende studies is aangetoond dat de kans op succesvol stoppen met roken groter wordt met psychologische ondersteuning, waaronder persoonlijk advies, en voorschrift van medicatie voor stoppen met roken [1,2]. Uit de resultaten van een studie blijkt dat er een betere doeltreffendheid is na minstens 8 individuele sessies bij een gespecialiseerde psycholoog [1]. Deze psychologische ondersteuning kan ook cognitieve groepstherapie, telefoongesprekken en het gebruik van mobiele applicaties omvatten [1].

Tegelijkertijd kan het ook nuttig zijn om nicotinevervangende producten te proberen: volgens verschillende studies heeft een gebruiker hiermee dubbel zoveel kans op stoppen [2,3]! Kauwgom, inhalatoren, zuigtabletten, neussprays en transdermale pleisters helpen allemaal bij het overwinnen van typische ontwenningsverschijnselen, zoals stemmingswisselingen, angst en rusteloosheid, gewichtstoename en constipatie [1,2,3]. Je kunt overwegen verschillende vormen te testen om te zien wat voor jou het beste werkt. Omdat deze vervangers tijdelijk hartklachten kunnen veroorzaken (pijn op de borst, tachycardie) en het glucosemetabolisme kunnen verstoren, is het raadzaam om het gebruik ervan te beperken tot een vaste tijdsspanne [2].

In elk geval kan het nuttig zijn om je huisarts of zorgverlener te raadplegen voor een persoonlijke beoordeling van je behoeften op het gebied van geneesmiddelen en begeleiding bij het stoppen met roken.

Show me: 599592615

Zorgt de stijgende zomertemperatuur ervoor dat je verse, lichte gerechten wilt bereiden met heerlijk seizoensfruit en -groente? Hier vind je drie ideeën voor eenvoudige zomerrecepten.

3 ideeën eenvoudige zomerrecepten

Cottage cheese en noten op volkorentoast

Een snel en eenvoudig zomergerecht! Begin met het snijden van een roggebrood [1]. Toast het brood, voeg naar persoonlijke voorkeur feta, cottage cheese of verse geitenkaas [2,3], gemalen noten en misschien wat taugé toe [1]. Als je ook iets zoets wilt, voeg dan wat schijfjes peer toe [1]. Maak je zomerrecept af met een basilicumblaadje of twee erbovenop [5]. De toast kan worden geserveerd met een groene salade en/of tomaten met olijfolie [1,3,6,7].

Taboulé met bulgur en kikkererwten

Om dit recept te maken, meng je simpelweg gekookte bulgur met kikkererwten, tijm en peterselie, gehakte uien en blokjes tomaten [1,4,5,6,7,8]. Gebruik citroensap en olijfolie als dressing [1,4,9]. Minstens 2 uur laten afkoelen en klaar! Een mix van ontbijtgranen en peulvruchten bevat eiwit en de lage glycemieindex (GI) kan helpen bij het onder controle houden van je bloedsuikerspiegel [1,2].

Auberginerolletjes gevuld met mosselen

De eerste stap bij het maken van dit heerlijke, zonovergoten zomerse zeevruchtenrecept is het in de lengte snijden van de aubergines en het bakken ervan in een lage, brede pan met een beetje olijfolie [1,4]. Zodra de aubergines goed gegrild zijn, is het tijd voor de volgende stap: de mosselen in de schaal klaarmaken [4,10]. Kook de mosselen gedurende 5 minuten op een hoog vuur in een pan met een beetje water, olijfolie [1,4], knoflook [11], uien [8], saffraan, peterselie en/of rozemarijn [5]. Verzamel na het koken de jus in een kleine pan en meng met wat gehakte tomaten [6,7]. Op een laag pitje laten koken tot het wat indikt en een saus wordt. Plaats ondertussen wat mosselen op één uiteinde van elke schijf aubergine en rol op. Serveren met in de schil gestoomde aardappelen [3] en enkele lepels saus.

Als je diabetes type 1 hebt, is het nog steeds nodig om de hoeveelheid en het soort koolhydraten in je voedsel aan te passen aan je insulinewaarden [1]. Eet smakelijk!

Show me: 588596643

Seizoensgriep treft elk jaar 5% tot 15% van de wereldbevolking [2]. Is het aan te bevelen om een griepprik te krijgen als u diabetes hebt? Heeft het griepvaccin invloed op de bloedglucosespiegels? We werpen wat licht op de zaak.

 

Waarom krijgen mensen met diabetes het advies om een griepprik te krijgen?

De griep is een frequente en vrij besmettelijke luchtweginfectie [1]. Over het algemeen duurt het slechts een paar dagen om te herstellen van de belangrijkste symptomen:

• koorts;
• vermoeidheid en pijnlijke spieren;
• hoofdpijn;
• droge hoest;
• keelpijn;
• verstopte neus [1].

Hoewel influenza meestal onschuldig is, kan het in sommige gevallen leiden tot medische complicaties en zelfs overlijden [1,2,3]. Daarom krijgen mensen die als "kwetsbaar" worden beschouwd, het advies om elk jaar een griepprik te krijgen. Dit geldt over het algemeen voor ouderen en zwangere vrouwen, maar ook voor degenen die leven met bepaalde chronische ziekten, zoals diabetes type 1 en type 2 [1,3,4,5]. Wat zijn de redenen hiervoor?

De eerste reden is dat terugkerende hyperglykemie de werking van het afweersysteem van het lichaam vermindert, waardoor het minder goed in staat is om het influenzavirus te bestrijden [2]. Vervolgens kunnen medische complicaties, zoals longontsteking, optreden [2]. De andere reden is dat grote schommelingen in de bloedglucosespiegel de ernst van de griep kunnen verhogen door de longfunctie te beïnvloeden [2].

Zelfs als u niet van injecties houdt, is het als voorzorgsmaatregel nog steeds een goed idee om een griepprik te krijgen. Probeer het te zien als een kort, licht onaangenaam moment, maar het is het waard omdat het de beste manier is om uzelf te beschermen... ten minste tot het volgende jaar! Het vaccin moet immers elk jaar worden vernieuwd, aangezien griepvirussen zich voortdurend ontwikkelen en het vaccin dus bij elk nieuw griepseizoen moet worden aangepast [1,3]. Uw naaste familie en vrienden worden ook aangemoedigd om gevaccineerd te worden om te voorkomen dat ze drager zijn en u het virus geven [1,5].

 

Heeft het griepvaccin invloed op de bloedglucosespiegels?

De bijwerkingen van de griepprik komen vaak voor en zijn bekend:

• rood worden, ontsteking, zwelling of pijn rond de injectieplaats;
• koorts;
• hoofdpijn;
• pijn in spieren en gewrichten;
• andere verkoudheidachtige symptomen;
• vermoeidheid [1,3,4].

Er is niets om u zorgen over te maken, omdat deze te verwachten vallen en er in de eerste 48 uur meestal reacties zonder veel gevolgen optreden [6].

In enkele zeer zeldzame gevallen kunnen mensen met diabetes ook een verhoging van hun bloedsuikerspiegel ervaren na de griepprik. Deze tijdelijke stijging van de bloedglucosespiegel kan worden veroorzaakt door de stimulatie van het immuunsysteem en de daaruit voortvloeiende stress van het lichaam [4]. Aangezien het slechts tijdelijk is, is er meestal geen verandering in de behandelingsdosering nodig na vaccinatie [4].

Het griepvaccin heeft een bekend en aanvaardbaar veiligheidsprofiel en is over het algemeen effectief, dus overweeg om medio oktober al een injectie te krijgen om te genieten van de herfst- en winterseizoenen met volledige gemoedsrust!

 

Show me: 607663630

Leven met diabetes kan leiden tot frequente, grote veranderingen in de bloedglucosespiegels. Na verloop van tijd kan dit leiden tot diabetische neuropathie. Wat is deze zenuwbeschadiging? Wat zijn de oorzaken en symptomen? Hoe kunt u dit voorkomen?

Wat is diabetische neuropathie?

Als u al lange tijd met ongecontroleerde diabetes leeft, kunnen de frequente schommelingen in de bloedglucosespiegel uiteindelijk schade aan de zenuwen veroorzaken en hun functie beïnvloeden [1,2]. Dit kan leiden tot de ontwikkeling van diabetische neuropathie. Er zijn twee typen:

• perifere neuropathie: wanneer de zenuwen in armen en voeten beschadigd zijn;
• autonome neuropathie: wanneer de zenuwen die de werking van bepaalde organen regelen - hart, geslachtsorganen, maag, darmen en blaas - beschadigd zijn [1,2].

Oorzaken

Volgens talrijke wetenschappelijke publicaties zijn de belangrijkste risicofactoren van diabetische neuropathie de volgende:

• onevenwicht in de bloedglucosespiegel;
• duur van diabetes en leeftijd;
• overgewicht en obesitas;
• tabaks- en alcoholmisbruik;
• hoge bloeddruk [1,2,3,4].

Symptomen

Meestal tast diabetische neuropathie in eerste instantie de gevoelszenuwen aan en kan het leiden tot afname of verlies van gevoeligheid voor warmte en koude [1,3]. Soms kan er ook een zogenaamde “neuropathische pijn” optreden - dit is het geval bij ongeveer 30-50% van de mensen met neuropathie [1]. Het pijngevoel manifesteert zich door verschillende symptomen [1,2]:

• prikkelen;
• brandend gevoel;
• gevoelloosheid;
• tintelingen;
• vriespijn die bij rust groter is [1,2].

Bij autonome neuropathie zijn de symptomen grotendeels afhankelijk van het aangetaste orgaan. Symptomen zijn onder meer verandering in hartslag, overactieve blaas en erectiestoornissen [1].

Diagnose

Mensen met diabetes type 1 en diabetes type 2 worden aangemoedigd om eenmaal per jaar of een paar jaar nadat hun diabetes is gediagnosticeerd, te worden gescreend op neuropathie, afhankelijk van de regelgeving van het land [2].

Deze screening bestaat uit een paar eenvoudige tests:

• De monofilamenttest, uitgevoerd op de voetzool en de achterkant van de grote teen [1,2]. Zonder te kijken moet u de plaats aangeven die door de draad wordt aangeraakt.
• trillingstests;
• reflextests;
• testen op temperatuur- of pijngevoeligheid [1,5].

Behandeling en preventie

Hoewel diabetische neuropathie onomkeerbaar is, is het gelukkig uitstekend te voorkomen! Hier zijn een paar aanbevelingen voor het voorkomen of vertragen van de ontwikkeling ervan:

• verbetering van de behandeling van glykemie [1];
• een gezonde levensstijl aannemen [1,3];
• controle van de bloeddruk en vetwaarden in het bloed [1,3].

Bovendien kan, hoewel er momenteel geen genezing is voor diabetische neuropathie, de pijn die het kan veroorzaken, worden verlicht door:

• geneesmiddelen met anti-epileptica of antidepressiva [1,2,4];
• toepassing van topische analgetica op het pijnlijke gebied [1,2,4] ;
• transcutane elektrische zenuwstimulatie, waarbij een zwakke elektrische stroom via de huid wordt toegediend, waardoor de pijn vermindert door het vrijkomen van endorfinen [2].

Show me: 604670576

Sinds de ontdekking in december 2019 in Wuhan, China, is COVID-19 het voorwerp van talrijke onderzoeksprogramma's over de hele wereld [1]. Aangezien het virus zeer recent is, blijven nog een aantal medische vragen onbeantwoord. Volgens de huidige gegevens is één ding zeker: mensen met diabetes hebben geen grotere kans om COVID-19 op te lopen. Ze hebben echter wel een grotere kans om ernstige vormen van de ziekte te ontwikkelen [1,2]. Welke voorzorgsmaatregelen kunt u nemen? Hier is een overzicht van wat we momenteel weten over het coronavirus en diabetes.

Zijn mensen met diabetes kwetsbaarder voor het coronavirus?

Leven met diabetes maakt u niet vatbaarder voor infectie met het COVID-19-virus, SARS-CoV-2 [1,2]. Diabetes verhoogt echter wel het potentiële risico op progressie naar een ernstigere vorm van de ziekte, waarvoor opname op de intensive care en/of het gebruik van beademingsapparatuur noodzakelijk is [1,3]. Wat verklaart deze tendens bij mensen met diabetes om ernstigere vormen van de ziekte te ontwikkelen?

Het is gebleken dat herhaalde hyperglykemie en de aanwezigheid van ontsteking de effectiviteit van de afweermechanismen van het lichaam verminderen [1,2,3]. Bovendien kan infectie met dit type coronavirus zelf leiden tot een onevenwicht in de bloedglucosespiegels en/of verergering van bepaalde reeds bestaande complicaties van diabetes [2,3]. De risico's zijn echter niet hetzelfde voor alle mensen die leven met diabetes, omdat andere factoren een rol spelen, zoals [2]:

• leeftijd;
• overgewicht en obesitas;
• nier- en hartproblemen;
• andere gezondheidsproblemen, zoals hoge bloeddruk, long- en leveraandoeningen en immunodeficiëntie [2].

Gelukkig is het mogelijk om uw risico op besmetting met COVID-19 te verminderen door een paar basisrichtlijnen in uw dagelijks leven in acht te nemen.

 

Hoe kunt u uzelf beschermen tegen COVID-19 als u diabetes hebt?

De basisvoorzorgsmaatregelen zijn hetzelfde voor mensen met diabetes als voor de bevolking in het algemeen. Het coronavirus wordt verspreid door contact of door druppeltjes in de lucht, dus het wordt aanbevolen om beschermende maatregelen en sociale afstand toe te passen in uw dagelijks leven, met uw familie en vrienden en op het werk.

Een kleine herinnering kan geen kwaad, dus hier is een gedetailleerde lijst van goede gewoonten die moeten worden toegepast [1,4]:

• was regelmatig uw handen;
• nies in uw elleboog of een wegwerpzakdoekje;
• draag een mondkapje;
• vermijd handen schudden en zoenen;
• vermijd niet-essentiële reizen;
• vermijd drukke openbare plaatsen;
• werk indien mogelijk vanuit huis;
• neem onmiddellijk contact op met uw zorgverlener als u symptomen opmerkt (koorts, hoesten, vermoeidheid, ademhalingsproblemen, enz.) of als u een risicocontact hebt gehad [1,4].

In deze periode van pandemie is er ook extra advies gegeven specifiek voor mensen met diabetes [1,3,4]. Volgens deze aanbevelingen uit verschillende medische onderzoeken en richtlijnen is het een goed idee om:

• een stabiele glykemische balans handhaven door de glucosespiegels vaker te testen;
• een goed uitgebalanceerd dieet volgen, met voldoende hoeveelheden eiwitten, vitaminen en mineralen;
• de medische controle van uw algehele gezondheidstoestand voortzetten, vooral in het geval van hart- of nierziekte;
• indien mogelijk telegeneeskunde gebruiken bij uw diabetesspecialist of huisarts;
• regelmatig aan lichaamsbeweging te doen;
• controleren of u up-to-date bent met uw griep- en longontstekingsvaccinaties [1,3,4].

Door de preventiemaatregelen te volgen en een gezonde levensstijl te handhaven met regelmatige medische controle, maximaliseert u uw bescherming tegen het SARS-CoV-2 coronavirus.

Show me: 634621646

Het is niet ongewoon dat leden van dezelfde familie diabetes hebben, dus het is normaal dat u zich afvraagt of diabetes erfelijk is. Om u gerust te stellen als u erover denkt om een baby te krijgen, of als u al in verwachting bent, vindt u hier een aantal antwoorden op vragen die u misschien hebt over de mogelijke verbanden tussen diabetes en erfelijkheid.

Is diabetes een erfelijke ziekte?

Diabetes kan niet echt een erfelijke ziekte worden genoemd, in de zin dat er geen “diabetesgen” bestaat dat een vader of moeder aan zijn/haar kinderen doorgeeft. Het is aangetoond dat bepaalde genen inderdaad het risico op het ontwikkelen van diabetes kunnen verhogen, maar hun aanwezigheid in ons DNA betekent niet noodzakelijkerwijs dat we diabetes hebben of zullen hebben [1,2,3,4]. We spreken daarom van genetische aanleg voor diabetes.

Dus waarom is het dan zo dat sommige mensen diabetes hebben wanneer niemand in hun familie het heeft, terwijl anderen met een familievoorgeschiedenis van diabetes gespaard worden? De reden is dat naast erfelijkheid ook andere omgevings- en gedragsfactoren een rol spelen [1,2,3,4,5]. Met andere woorden, een persoon met een familievoorgeschiedenis van diabetes die wordt blootgesteld aan bepaalde risicofactoren, heeft een grotere kans om tijdens zijn/haar leven diabetes te ontwikkelen [2,3].

De impact van erfelijkheid op uw kinderen zal echter niet hetzelfde zijn, afhankelijk van of u diabetes type 1 of type 2 hebt.

Erfelijkheid en diabetes type 1

Ongeveer 10% van de mensen met diabetes type 1 heeft een familielid dat de aandoening ook heeft [4]. Als u of uw partner met dit type diabetes leeft, is er daarom een kleine kans dat uw kind ook "insulineafhankelijk" wordt. Het risico blijft echter relatief laag: het wordt geschat op 1,3% tot 4% wanneer de moeder diabetes type 1 heeft en tussen 6% en 9% wanneer het de vader is [1].

Wat kunt u doen om het risico op het doorgeven van diabetes aan uw kinderen te minimaliseren? Helaas is er niet veel dat u persoonlijk kunt doen, omdat men nog steeds niet goed begrijpt hoe de omgevingsfactoren bijdragen tot het uitlokken van diabetes type 1 [3]. Er zijn momenteel echter klinische onderzoeken aan de gang om te zien of het mogelijk is om de progressie van diabetes type 1 te voorkomen en te stoppen bij mensen die risico lopen [4]. In 2019 ontdekte een netwerk van onderzoekers dat de ontwikkeling van diabetes type 1 vertraagd kon worden met teplizumab, een geneesmiddel dat werkt als een immuunsysteemremmer [6].

 

Erfelijkheid en diabetes type 2

De rol die door de erfelijkheid wordt gespeeld bij het uitlokken van diabetes type 2 varieert van 20% tot 80% [7]. Als alleen u of uw partner last heeft van dit type diabetes, zou het risico op het ontwikkelen van uw kind gemiddeld 40% [7] zijn. Als u beiden diabetes type 2 heeft, neemt het risico dat uw kind ook insulineresistent wordt toe tot ongeveer 70% [7].

Maakt u zich echter geen zorgen, erfelijkheid van diabetes type 2 is verre van onvermijdelijk omdat levensstijl een cruciale rol speelt in de ontwikkeling ervan [2,5,7,8]. Door gezonde dagelijkse gewoonten aan te nemen - een gevarieerd en evenwichtig dieet, goed slapen, gewicht onder controle houden, regelmatig aan lichaamsbeweging doen en vermindering van stress - hebben uw kinderen minder kans om diabetes type 2 te ontwikkelen, zelfs als ze een genetische aanleg hebben [2,5,7,8].

Omdat familieleden meestal dezelfde levensgewoonten hebben, is het een goed idee om het bewustzijn van uw kinderen over diabetes type 2 te vergroten en hen te helpen al op jonge leeftijd te zorgen voor een goed gebalanceerd dieet en een gezonde levensstijl [2,5].

Show me: 699626589

Wat kan beter zijn dan een goede nachtrust om uw batterijen op te laden en de dag fris en uitgerust te beginnen? We brengen ongeveer een derde van ons leven in slaap door [1], maar soms is onze slaap niet zo rustgevend als we zouden willen. Korte nachten, frequent ontwaken, moeite met in slaap vallen, slapeloosheid: is er een verband tussen diabetes en slaapstoornissen? En welke oplossingen zijn er beschikbaar om u te helpen beter te slapen?

Hoe zijn diabetes en slaapstoornissen verbonden?

Een goede nachtrust is essentieel voor het welzijn van uw lichaam en geest [2,3]. Volgens klinisch onderzoek wordt tot een derde van de mensen met diabetes getroffen door slaapstoornissen [2]. Er zijn veel onderzoeken uitgevoerd om het verband tussen diabetes en slaapproblemen te begrijpen, en het verband tussen diabetes en slaapstoornissen is bidirectioneel gebleken [4].

Enerzijds kan onvoldoende slapen, vaak ontwaken en abnormale nachtelijke ademhaling de behandeling van diabetes bemoeilijken. Hoe kan dit worden uitgelegd? Het lijkt erop dat tijdens de slaap een hele reeks regeneratieve fysiologische processen plaatsvindt, maar ze kunnen worden verstoord door nachten die te kort of te gefragmenteerd zijn. Men denkt dat dit leidt tot hormonale disbalans, verstoord glucosemetabolisme en insulineresistentie, wat op zijn beurt kan leiden tot fluctuerende bloedglucosespiegels [1,2,4,5,6].

Aan de andere kant kan diabetes de kwaliteit en duur van de slaap beïnvloeden, vooral wanneer deze niet in evenwicht is [4,5,7]. In het geval van hyperglycemie kunnen een frequente aandrang om te plassen en intense dorst leiden tot meerdere keren per nacht wakker worden.[5] De symptomen van hypoglykemie, zoals tachycardie en overmatig zweten, kunnen ook leiden tot ontwaken en/of slecht slapen [2,5,7]. Ook onevenwichtige diabetes, vooral wanneer dit in verband wordt gebracht met overgewicht, wordt geacht bevorderlijk te zijn voor slaapapneu. Dit is een nachtelijke ademhalingsstoornis die onvoldoende zuurstoftoediening in het bloed veroorzaakt en vaak leidt tot minder goede slaap en kortere nachten [1,2,4].

Andere factoren, soms in verband met diabetes, kunnen slaapstoornissen ook bevorderen:

• angst voor hypoglycemie [6];
• overgewicht en obesitas [2,4];
• rusteloze benen syndroom - de drang om uw benen te bewegen, gepaard gaand met een onaangenaam gevoel van jeuk, trillen of pijn [2];
• diabetische neuropathie [2,5];
• onvoldoende productie van het slaaphormoon melatonine [7];
• depressie [5].

 

Een paar tips om u te helpen beter te slapen

Wees gerust: diabetes hebben betekent niet noodzakelijkerwijs dat u slecht slaapt. Er zijn veel oplossingen die erop gericht zijn om u te helpen sneller in slaap te vallen en uw slaappatronen weer op het goede spoor te krijgen. Hier een paar aanbevelingen:

• probeer uw lichaamsgewicht onder controle te houden door een goed uitgebalanceerd dieet te volgen en door regelmatig lichaamsbeweging te nemen [1,2,4];
• overweeg het beperken van roken, cafeïnehoudende en suikerrijke voedingsmiddelen en dranken [2,8];
• probeer elke dag zoveel mogelijk op dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan om uw biologische klok niet te verstoren [6];
• doe overdag aan een soort aërobe lichaamsbeweging, zoals fietsen, rennen, zwemmen en dansen [2,10];
• neem een warm bad voordat u naar bed gaat [9];
• nachtrustverbeterende voedingsmiddelen zoals gerstgraspoeder, sla, kersen, kiwi's of walnoten bij het avondeten [8];
• doe wat meditatie en/of yoga [3,11].

Aangezien slaapstoornissen invloed kunnen hebben op de bloedglucosespiegels, zal beter en langer slapen niet alleen uw algeheel welzijn verbeteren, maar ook helpen om uw diabetes onder controle te houden [4,6]!

Show me: 508511529